Genocid u Srebrenici kroz presude krivičnih sudova

U julu 1995. godine, Vojska Republike Srpske (VRS) izvršila je napad na Srebrenicu, grad u istočnoj Bosni i Hercegovini (BiH). U samo nekoliko dana više od 8 hiljada dječaka i muškaraca prisilno je odvedeno, zatvoreno, zlostavljano, mučeno i potom ubijeno zbog njihove etničke i religijske pripadnosti kao bosanskih Muslimana. U pozadini hiljada tijela u masovnim grobnicama, nastajao je sistem spreman da negira ove zločine.

“Nakon što je Srebrenica u julu 1995. pala u ruke srpskih snaga koje su je opsjedale, izgleda da se desio zaista strašan masakr muslimanskog stanovništva. Dokazi koje je podnijelo Tužilaštvo opisuju scene neza-mislivog divljaštva: na hiljade muškaraca pogubljenih i zatrpanih u masovne grobnice, na stotine živih sahranjenih muškaraca, muškarci i žene sakaćeni i zaklani, djeca ubijana pred očima svojih majki, djed primoran da jede jetru svog unuka. Ovo su istinske scene iz pakla, pisane na najmračnijim stranicama ljudske istorije”.

Sudija Fouad Riad, 16. novembar 1995. godine, Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju. Optužnice protiv Radovana Karadžića, predsjednika vlasti bosanskih Srba na Palama, i Ratka Mladića, komandanta vojske bosanskih Srba.

Radna Grupa Komisije za istraživanje događaja u i oko Srebrenice od 10. do 19. jula 1995. godine, formirana od strane Vlade bosanskohercegovačkog entiteta Republike Srpske, je 2004. godine utvrdila da je 20.150 osoba direktno ili indirektno učestvovalo u pripremi i realizaciji genocida u Srebrenici. Međunarodni sud pravde je 2007. godine presudio da je država Srbija prekršila Konvenciju o sprječavanju i kažnjavanju zločina genocida time što nije učinila sve što je bilo u njenoj moći da spriječi genocid, nije kaznila niti predala počinioce MKSJ, te je prekršila svoje obaveze da poštuje privremene mjere koje je odredio Sud. Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju (MKSJ), Sud Bosne i Hercegovine i sudovi u Srbiji osudili su više od pedeset osoba na više od 700 godina zatvora za zločine počinjene u Srebrenici. Od dvadeset presuda MKSJ-a za zločine počinjene u Srebrenici, sedam uključuje i presude za zločin genocida. Sud BiH donjeo je 25 presuda za zločine počinjene u Srebrenici, od čega je trinaest za zločin genocida. U Republici Srbiji doneseno je pet presuda koje se odnose na Srebrenicu, uključujući presude za ratne zločine protiv civilnog stanovništva i kršenje zakona i običaja ratovanja.

Sud Bosne i Hercegovine je za zločine u Srebrenici osudio dvadeset pet osoba, uključujući trinaest presuda za genocid. Pred ovim sudom je trenutno u toku pet postupaka, sa ukupno deset optuženih, koji se tiču genocida u Srebrenici, od kojih su četiri postupka za zločin genocida i jedan za zločin protiv čovječnosti. (maj 2020.)

Sudovi u Srbiji su za zločine u Srebrenici osudili pet osoba i to za ratne zločine protiv civilnog stanovništva i kršenje zakona i običaja ratovanja. Pred Višim sudom u Beogradu u toku je jedan postupak, sa osam optuženih, koji se tiče genocida u Srebrenici, i to za ratni zločin protiv civilnog stanovništva. (maj 2020.)

Producent i urednik:

Centar za postkonfliktna istraživanja i
Memorijalni Centar Srebrenica-Potočari

Memorijalni centar Srebrenica – Potočari je memorijalni kompleks izgrađen u znak sjećanja na žrtve genocida u Srebrenici 1995. godine. Memorijalni centar je otvoren u septembru 2003. godine i posvećen je očuvanju historije i suočavanju sa silama neznanja i mržnje koje omogućavaju genocid. Da biste saznali više o radu Memorijalnog centra posjetite www.srebrenicamemorial.org

Osnovan 2011. godine, Centar za postkonfliktna istraživanja (CPI), sa sjedištem u Sarajevu, je nevladina organizacija posvećena obnavljanju kulture mira i spriječavanju nasilnog sukoba na zapadnom Balkanu stvaranjem, implementacijom i podržavanjem nekonvencionalnih i inovativnih pristupa mirovnom obrazovanju, postkonfliktnim istraživanjima, ljudskim pravima i tranzicijskoj pravdi. Više o radu centra saznajte na www.p-crc.org

Izvori:

Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju (MKSJ), Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične sudove, Sud Bosne i Hercegovine, Viši sud u Beogradu, Balkanska istraživačka mreža (BIRN), Impunity Watch, Fond za humanitarno pravo, Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji, TRIAL International, Međunarodni sud pravde, Komisija za istraživanje događaja u i oko Srebrenice od 10. do 19. jula 1995 (Vlada Republike Srpske, Republika Srpska, Bosna i Hercegovina).

Podršku pružili:

Nacionalni Fond za Demokratiju (NED), Fond Sigrid Rousing, Rockefeller Brothers Fond, Memorijalni Centar Srebrenica-Potočari